‘พลังงานแสงอาทิตย์’เป็นแหล่งพลังงานสำหรับการผลิตไฟฟ้าที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วมากในปัจจุบัน หลายๆ ประเทศผลักดันให้มีการติดตั้งแผงโซลาร์เพิ่มขึ้น ซึ่งหลักๆ แล้วจะเน้นไปที่หลังคาโซลาร์ (Solar Rooftop) และโซลาร์ฟาร์ม (Solar Farm) ในวันที่ความต้องการติดตั้งระบบโซลาร์ขยายตัว ความท้าทายที่ตามมาก็คือ ‘พื้นที่สำหรับติดตั้ง’ เพราะการทำสเกลเล็กไปอาจะไม่คุ้มเท่ากับการสร้างโซลาร์ฟาร์มขนาดใหญ่ แต่การสร้างในสเกลใหญ่ก็อาจไปทำลายทัศนียภาพหรือรบกวนระบบนิเวศได้เช่นกัน โครงการพัฒนาโซลาร์ฟาร์ม

พลังงานสีเขียว พลังงานยั่งยืน พลังงานสะอาด และพลังงานหมุนเวียน มักจะถูกใช้แทนกันไปมา ราวกับว่าเป็นสิ่งเดียวกันหมด แม้จะมีความใกล้เคียงกันมาก และสามารถใช้แทนกันได้ในหลายบริบท แต่ความจริงแล้วคำเหล่านี้มีต้นกำเนิดและนัยที่แตกต่างกัน โดยแต่ละ ‘กล่อง’ พลังงานต่างก็มีชนิดของการผลิตพลังงานที่ทับซ้อนกันบ้างแต่ไม่ถึงกับทับกันสนิท การย้อนกลับไปทำความเข้าใจที่มาที่ไปจากห้วงเวลาทางประวัติศาสตร์ที่แตกต่าง ซึ่งนำมาสู่จุดเน้นที่ต่างกัน จะช่วยให้เราเข้าใจและแยกแยะชุดคำที่ชวนให้สับสนงงงวยนี้ม

ธนาคารโลกไม่ได้มองว่าไทยต้องเพิ่มอุตสาหกรรมที่เชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรม AI อย่างที่ภาครัฐไทยจะพยายามมุ่งไป เพราะไทยมีอุตสารหกรรมที่สามารถขี่กระแสเศรษฐกิจสีเขียว ซึ่งเป็นอีกธีมใหญ่ในเศรษฐกิจโลกโดยไม่ต้องเริ่มจากศูนย์

ในยุคปัจจุบัน รัฐบาลไทยมีการ ‘ลดแลกแจกแถม’ ให้ประชาชนทำหลังคาโซลาร์มากขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่การลดหย่อนภาษี การให้โอกาสประชาชนขายไฟฟ้าคืน การช่วยเหลือสินเชื่อ และการให้เงินอุดหนุน ฯลฯ ซึ่งมาตรการเหล่านี้มาจากหลายกระทรวงด้วยกัน แต่ล้วนชี้ไปในทางเดียวกันว่า รัฐบาลไทยต้องการให้คนไทยทำหลังคาโซลาร์และเพิ่มพลังการผลิตไฟฟ้าของประเทศ ปัญหาในทางปฏิบัติคือ ถึงประชาชนจะสนใจติดตั้งหลังคาโซลาร์ ก็มีคำถามเต็มไปหมดอยู่ดีว่า จะหาช่างที่ไหน? จะติดต่อใคร? คำถามพวกนี้ไม่ว่าจะอินเทอร์เน็ตหรือกระทั่ง

ปี 2026 ขณะที่โลกกำลังเดินหน้าอุตสาหกรรมใหม่ๆ และท่ามกลางการเติบโตของอุตสาหกรรม AI และ Data Center ซึ่งเพิ่มความต้องการใช้ไฟฟ้าขึ้นอย่างมาก หลายประเทศก็กำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้พลังงานทดแทนในอัตราเร่งเพิ่มขึ้นเช่นกัน ในการประชุม COP28 เมื่อช่วงปลายปี 2023 ประชาคมโลกมีเป้าหมายร่วมกันที่จะเพิ่มกำลังการผลิตพลังงานหมุนเวียนทั่วโลกเป็น 3 เท่าหรืออย่างน้อย 11,000 GW ภายในปี 2030 เพื่อจำกัดไม่ให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้นเกินกว่า 1.5 องศาเซลเซียส โดยล่าสุด ตัวเลขจากรายงานของ The Intern

การทำ 'หลังคาโซลาร์' กำลังเป็นเทรนด์ที่ใครๆ ก็สนใจ เนื่องจากทั้งภาครัฐและภาคเอกชนร่วมกันผลักดันให้มีการขยายการติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ ในระดับครัวเรือนมากขึ้น ด้วยนโยบายลดหย่อนภาษี รับซื้อไฟฟ้าคืน ไปจนถึงให้เงินอุดหนุนโดยภาครัฐ ส่วนภาคเอกชนก็มีผู้ให้บริการติดตั้งรายใหม่เข้ามาในตลาดมากมายและมีการแข่งขันด้านราคา จนทำให้ราคาลงมาต่ำกว่าในอดีตมาก อย่างไรก็ดี ในโลกตะวันตก ประเด็นโซล่าร์ภาคประชาชน ที่ฮ็อตสุดในปี 2026 คือสิ่งที่เรียกว่า ‘ระเบียงโซลาร์’ ซึ่งฟังเผินๆ ก็อาจชวนให้คิดว่า..